Własny ekstrakt na pamięć i koncentrację – różeniec górski

admin on 2026-02-19

O mocy różeńca górskiego dowiedziałam się od dr Danuty Myłek, która przekonała mnie, żeby wprowadzić „Rhodiola rosea” na stałe do swojego menu, bo wiedziała, że cenię sobie dobrą pamięć i koncentrację. Szczęśliwie poznałam polskiego plantatora ekologicznego, który z sukcesem uruchomił uprawę różeńca górskiego w otulinie Białowieży, otrzymałam od niego recepturę i oto tinktura własnej roboty!

Co potrzebujesz, by nastawić tinkturę?

80 g korzenia arktycznego (różeniec górski) – ja zamawiam tutaj>>
0,7 L spirytusu 70%
Słoik 1 L zamykany na sprężynę lub inny z dobrze zamykany słój

Zalewamy suszony korzeń spirytusem biorąc pod uwagę to, że korzeń w miarę upływu czasu pęcznieje i wypełnia słój. Nie zlewamy uzyskanego ekstraktu po 3-4 tygodniach, jak to się dzieje w przypadku innych ekstraktów. Pozwalamy korzeniowi oddawać swoje właściwości przez cały czas do spirytusu. Zażywamy prosto ze słoja lub odlewamy nabierką około 100 ml tinktury ze słoika i przez kolejne dni aplikujemy z małej buteleczki.

Dawkowanie: 1 łyżeczka dziennie, popijając wodą lub aplikując do herbaty. Więcej o dawkowaniu na końcu artykułu.

Działanie

Wiele osób stosuje wyciąg z różeńca „na stres”, i słusznie. Jednak roślina, charakteryzująca się działaniem adaptogennym, zwiększa produkcję endorfin (poprawia samopoczucie, obniża wspomniany stres) dlatego, że zawiera salidrozyd (wykazujący działanie neuroprotekcyjne i antyoksydacyjne), rozawinę (wspierającą odporność na stres), tyrozol (działający przeciwutleniająco i ochronnie na serce), triandrynę i syrynginę (adaptogen i wsparcie układu immunologicznego) [Syringin: a naturally occurring compound with medicinal properties. https://www.frontiersin.org/journals/pharmacology/articles/10.3389/fphar.2024.1435524/full ].

Osobiście odczuwam nie tylko poprawę skupienia, ale również wydajności i ostrości umysłu. Stosuję tinkturę doraźnie w większej ilości (1 łyżka stołowa), w czasie spadku wydajności, a w sezonie zimowym (gdy jest brak słońca) w miarę regularnie (1 łyżeczka przed spaniem).

Różeniec zmniejsza zmęczenie i przeciążenie w okresach nadmiernej ilości obowiązków [co odnajduje potwierdzenie w badaniu z 2000 r., A double-blind, placebo-controlled pilot study of the stimulating and adaptogenic effect of Rhodiola rosea SHR-5 extract on the fatigue of students caused by stress during an examination period with a repeated low-dose regimen. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10839209]. Przeprowadzono też badanie w tym samym roku (Darbinyan i in.) wśród lekarzy pracujących na nocnych dyżurach i uzyskano istotną poprawę funkcji poznawczych: krótkoterminowej pamięci, zdolności obliczeniowych, koncentracji i szybkości reakcji.

Badacze wyliczyli poziom zmęczenia za pomocą tzw. Fatigue Index i zauważyli wyraźną poprawę wyników u osób przyjmujących ekstrakt z różeńca. Nie wykazano skutków ubocznych! [Rhodiola rosea in stress induced fatigue—a double blind cross-over study of a standardized extract SHR-5 with a repeated low-dose regimen on the mental performance of healthy physicians during night duty. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11081987].

Tak wygląda moja tinktura po 12 miesiącach od nastawu

Rośnie głównie w górach od Syberii po Norwegię, na Alasce i na Grenlandii.

W Polsce rośnie dziko w Tatrach, a uprawa ekologiczna, którą osobiście znalazłam, znajduje się w otulinie Białowieży.

Różeniec górski, nazywany też korzeniem arktycznym lub złotym korzeniem, znany jest od kilkuset lat – znany jako specyfik stymulujący umysł (podnoszący poziom intelektu) i regenerujący zszarpane nerwy (aplikowano go w okolice przeciążonych stawów podczas długich wędrówek). [Rosenroot (Rhodiola rosea): Traditional use, chemical composition, pharmacology and clinical efficacy. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20378318]

Bezcenny susz z ekologicznej plantacji: ZOBACZ>>

Tak atrakcyjna, że już chroniona!

100 lat temu zaczęto zalecać ludziom różeńca w okresach przemęczenia, pacjentom po przebytych, poważnych chorobach i leczeniu, aby wesprzeć wyczerpany organizm i poprawić nastrój. W ostatnich latach, z uwagi na obiecujące właściwości adaptogenne, wzrasta zainteresowanie tą rośliną i poddawana jest ona licznym badaniom naukowym i klinicznym.

Ze względu na rosnące oczekiwania rynku, naturalne stanowiska zaczęły ulegać degradacji i roślina ta została objęta ochroną (2023 r.) przez Międzynarodową Konwencję CITES (zaklasyfikowana jako gatunek wymagający nadzoru). Co to znaczy? Oznacza to, że surowiec (susz) może być w sprzedaży tylko wtedy, gdy pochodzi z certyfikowanych, zrównoważonych plantacji (legalna uprawa podlegająca kontroli, a nie zbiory z dzikich, niepotwierdzonych stanowisk).

[Jiaherb’s Rhodiola rosea receives CITES certification. https://www.nutraingredients-usa.com/Article/2023/04/04/Jiaherb-s-Rhodiola-rosea-receives-CITES-certification ]

[Herbal Remedies for Mental Health Disorders: A Focus on Adaptogenic Plants and Their Mechanisms of Action. https://www.researchgate.net/profile/Priyam-Jyoti-Das-2/publication/385144962_Herbal_Remedies_for_Mental_Health_Disorders_A_Focus_on_Adaptogenic_Plants_and_Their_Mechanisms_of_Action/links/67a3190d8311ce680c52febe/Herbal-Remedies-for-Mental-Health-Disorders-A-Focus-on-Adaptogenic-Plants-and-Their-Mechanisms-of-Action.pdf]

Właściwości Rhodiola rosea, czyli różeńca górskiego zwanego również korzeniem arktycznym:

redukcja stresu
poprawa koncentracji i skupienia
wsparcie organizmu w trakcie wysiłku fizycznego oraz umysłowego
wzmocnienie układu odpornościowego
ochronne działanie na komórki mózgu

Jak podaje raport sporządzony przez Europejską Agencję Leków (z 20 marca 2024 EMA/HMPC/24186/2023, Committee on Herbal Medicinal Products)– wyciąg etanolowy z różeńca (60-70%) w celach fitoterapeutycznych stosuje się:

od 2 tygodni do max. 6 miesięcy
dla złagodzenia skutków stresu, zmęczenia i w stanach osłabienia

Według Saratikova (1974), dawkowanie wynosiło (tinktura na bazie 40% wódki):

pojedyncza doza: 5-10 kropli
15-30 min przed posiłkiem
2-3 razy dziennie
terapia: 10-20 dni

W badaniu z 2009 r. (Chen i wsp.) celem było sprawdzenie wpływu ekstraktu z różeńca górskiego
(etanol 70%) na poziom serotoniny (5-HT), proliferację komórek i liczbę neuronów w hipokampie mózgowym szczurów cierpiących na depresję wywołaną przewlekłym łagodnym stresem. Po 3 tygodniach doustnego podawania 1,5 g do 6 g na kg masy ciała dziennie poziom 5-HT powrócił do normy. W grupie otrzymującej niskie dawki ekstrakt indukował proliferację komórek macierzystych w hipokampie do poziomu prawidłowego, naprawiając uszkodzone neurony w hipokampie.

Działanie ochronne salidrozydu badano w 2008 r. (Wu i in.) w mysim modelu toksyczności wątrobowej wywołanej acetaminofenem (APAP) w porównaniu z N-acetylocysteiną (NAC). Wyniki wskazują, że salidrozyd chroni tkankę wątroby przed uszkodzeniami oksydacyjnymi indukowanymi przez APAP poprzez zapobieganie lub łagodzenie wewnątrzkomórkowego spadku GSH i uszkodzeń oksydacyjnych.

Poznaj rodzinę plantatorów uprawiających zioła ekologiczne w Polsce – TUTAJ>>

Rhodiola może być stosowana zarówno regularnie, jak i doraźnie.
Stosowanie doraźne może być efektywne szczególnie w obliczu zmęczenia i spadku motywacji.

Największe właściwości lecznicze wykazują kłącza rośliny, grube i mięsiste, które pęcznieją po wpływem macerowania w etanolu.

Przeciwwskazaniem jest ciąża, karmienie piersią oraz stwierdzona nadwrażliwość na roślinę.